Patentenrechtbank drijft Britten weer richting EU.

Hoezo brexit? Ruim vijf maanden na de Britse stem voor vertrek uit de EU, committeerde de Britse regering zich deze week aan een nieuw EU-initiatief. Maandag kondigde de Britse minister van intellectueel eigendom aan dat het Verenigd Koninkrijk het verdrag gaat ondertekenen dat de oprichting van één Europese patentenrechtbank mogelijk maakt. De mededeling leidde tot verbazing onder advocaten, maar tot opluchting bij Britse bedrijven.

Een Brits ‘ja’ maakt waarschijnlijk een einde aan veertig jaar Brussels gesteggel over een uniform Europees octrooisysteem. Hierdoor hoeven bedrijven straks niet langer in meerdere EU-lidstaten te procederen als zij vinden dat hun patenten zijn geschonden. Ondernemers kunnen dan terecht bij het Europese Octrooihof, het zogenoemde Unified Patent Court (UPC).

Ook kunnen bedrijven via het nieuwe systeem bij één loket, het al bestaande Europese Octrooibureau (EPO), het monopolie op hun bedenksels in alle 25 deelnemende EU-landen laten vastleggen. Resultaat: minder bureaucratie en veel lagere kosten voor het Europese bedrijfsleven.

‘Geen EU-instelling’

Maar waarom wil de Britse regering na het brexitreferendum dit verdrag ondertekenen? En blijft de Britse handtekening juridisch geldig als het land over een aantal jaren daadwerkelijk de unie verlaat?

Op het eerste oog is de Britse instemming verrassend te noemen. Door een nieuw Europees verdrag te ondertekenen, zou de Britse regering een dubbel signaal kunnen afgeven aan de eigen bevolking. Het is denkbaar dat kiezers deze ratificatie zullen interpreteren als een poging de schade van een eventuele brexit te beperken.

De verantwoordelijke minister Lucy Neville-Rolfe haastte zich maandag dan ook te zeggen dat de Europese patentenrechtbank geen EU-instelling is en dat ondertekening van dit verdrag niets zegt over de ‘doelstellingen of de positie van het Verenigd Koninkrijk in de komende uittredingsonderhandelingen met de EU’.

Concurrentiepositie

Frits Gerritzen, advocaat bij Allen & Overy en gespecialiseerd in intellectueel eigendomsrecht, is het daar niet mee eens. ‘Je zou verwachten dat de Britten richting de brexitonderhandelingen de kaarten tegen de borst houden. Door dit verdrag te willen ondertekenen, geven ze juist inzicht in hun onderhandelingsstrategie. De Britten willen ook na een Brexit nauwe banden onderhouden met de EU.’

Het belang dat de Britse regering hecht aan een uniform Europees octrooisysteem is dan ook groot, volgens Gerritzen. ‘In het Verenigd Koninkrijk zijn veel innovatieve bedrijven gevestigd die maar wat blij zijn met één Europees octrooisysteem. Het Unified Patent Court gaat leiden tot enorme kostenbesparingen. Niet instemmen met dit verdrag, schaadt de concurrentiepositie van Europa als geheel en dus ook van de Britse bedrijven.’ Nu kost het een bedrijf gemiddeld meer dan €30.000 om een patent in één EU-lidstaat te valideren.

In stilte onderhandeld

Advocaat Wouter Pors, hoofd van de IE-praktijk bij Bird & Bird, deelt de mening van Gerritzen. ‘Maar niet alleen het Britse bedrijfsleven profiteert van het UPC-systeem, ook de Britse rechtspraak. De bedoeling is Londen een van de drie grote UPC-rechtbanken gaat huisvesten. Bovendien hebben Britse rechters en advocaten een belangrijke rol gespeeld bij het opbouwen van het UPC.’

De Financial Times becijferde dat het UPC de Britten zo’n £200 mln per jaar gaat opleveren. Een mooi bedrag, maar kan het land onderdeel blijven uitmaken van het gemeenschappelijk octrooisysteem na een brexit? Pors voorziet weinig juridische problemen. ‘Een voorwaarde is dat een land EU-lid moet zijn bij ondertekening van het document. Het Verenigd Koninkrijk is dat nog steeds. Het enige wat veranderd moet worden, is de passage waarin staat dat het Europees patentsysteem alleen geldt voor EU-lidstaten.’

Volgens Pors hebben de Britten hier in de afgelopen maanden al met verschillende EU-landen in stilte over onderhandeld. ‘De Britten hebben voldoende vertrouwen gekregen van de andere landen dat zij ook na een brexit onderdeel mogen blijven uitmaken van het UPC. Anders zet je geen handtekening.’

Juridische hobbels

Gerritzen zou verbaasd zijn als zo’n deal beklonken zou zijn. ‘Er liggen nog duizenden onderwerpen op tafel die bij de brexitonderhandelingen. Waarom zou je dit dossier alvast afkaarten? Ik denk dat de EU heeft gezegd: Verenigd Koninkrijk, teken maar en dan praten we straks verder.’

Gerritzen ziet namelijk nog wel enkele juridische hobbels op de weg. ‘Het nieuwe octrooisysteem is grotendeels gebaseerd op bestaande EU-regelgeving. Bovendien blijft in het patentsysteem het Europese Hof van Justitie de hoogst rechtsprekende instantie over die EU-regelgeving. Daar wilden de Britten toch juist vanaf? Ik ben benieuwd hoe de EU en de Britten hier uit gaan komen.’

0

Dit vind je misschien ook leuk